نکته: سرعت هوا در هواساز صنعتی می‌تواند بالاتر باشد ولی باید با دمپرها و attenuatorها کنترل شود.

4.3 محاسبه سرعت هوا

V=Q/A​

• V = سرعت هوا (m/s)

• Q = دبی هوای عبوری (m³/s)

• A = سطح مقطع کانال یا محفظه (m²)

مثال: برای AHU با دبی 5,000 m³/h و مقطع کویل 1.2 × 1.0 m:

Q=5000/3600=1.3889 m³/s

A=1.2×1.0=1.2 m²

V=1.3889/1.2≈1.16 m/s

این سرعت مناسب قبل از کویل‌های سرمایشی است.

5. کنترل و اتوماسیون AHU

• اتصال به BMS (Building Management System)

• کنترل VFD برای فن‌ها

• کنترل دما و رطوبت با سنسورهای دقیق

• سیستم‌های هوشمند برای Economizer Mode و کاهش مصرف انرژی

6. هواسازهای بهداشتی و تمیز

• رعایت استاندارد VDI 6022 برای پیشگیری از رشد میکروبی

• سطح داخلی صاف، دسترسی آسان، ماژولار بودن قطعات

• کنترل رطوبت ±5% و دما ±1°C

• فیلترهای HEPA/ULPA برای اتاق تمیز یا بیمارستان

7. نکات طراحی مهندسی کلیدی

1. طراحی سرعت هوا با توجه به Noise, Pressure Drop, Coil Efficiency

2. انتخاب فن و موتور با VFD برای کاهش مصرف انرژی

3. بررسی افت فشار کلی AHU و دمپرها قبل از نصب

4. رعایت دسترسی سرویس و نگهداری برای فیلتر، کویل و فن

5. اجرای مسیر هوای مستقیم و جلوگیری از جریان گردابی (Turbulence)

سوالات متداول (FAQ) هواساز (AHU)

1. هواساز (AHU) چیست و چه کاربردی دارد؟

پاسخ:
هواساز یا Air Handling Unit دستگاهی است که هوای داخل ساختمان را تصفیه، تهویه، گرمایش و سرمایش می‌کند. AHU شامل فن، فیلتر، کویل گرمایش/سرمایش، دمپر و تجهیزات کنترلی است و می‌تواند برای واحدهای مسکونی، اداری، صنعتی و بیمارستانی استفاده شود.

2. انواع هواساز بر اساس کاربرد کدامند؟

پاسخ:

• هواساز استاندارد/اداری: ساختمان‌های تجاری و اداری

• هواساز صنعتی: کارخانجات و سالن‌های تولید

• هواساز بهداشتی/Clean Room: بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌ها

• هواساز با بازیابی انرژی: مجهز به Heat Recovery

• هواساز استخر و محیط مرطوب: کنترل رطوبت دقیق

3. AHU بر اساس زون و جریان هوا چه انواعی دارد؟

پاسخ:

• Single-Zone AHU: تأمین هوا برای یک ناحیه

• Multi-Zone AHU: تأمین هوا برای چند ناحیه با کنترل مستقل

• CAV (Constant Air Volume): حجم ثابت هوا

• VAV (Variable Air Volume): حجم متغیر هوا با کنترل انرژی

4. سرعت عبور هوا در بخش‌های مختلف AHU چقدر است؟

پاسخ:
سرعت هوا بر اساس استانداردهای ASHRAE و EN 13779 متفاوت است:

• قبل از کویل: 1.5 – 2.5 m/s

• بعد از کویل: 2.0 – 3.0 m/s

• قبل از فیلتر HEPA: 1.0 – 2.0 m/s

• کانال رفت به فضا: 5 – 10 m/s بسته به نوع ساختمان

5. چه نوع فن‌هایی در AHU استفاده می‌شود؟

پاسخ:

• Squirrel Cage (Centrifugal): رایج و کم‌صدا

• Backward Curved: راندمان بالا و مناسب فشار متوسط

• EC Fan (Electronically Commutated): کنترل دقیق، کم مصرف و کم صدا

6. چه نوع فیلترهایی در هواساز نصب می‌شوند؟

پاسخ:

• Coarse Filter (پیش‌فیلتر): حذف گرد و غبار بزرگ

• Fine Filter (فیلتر دقیق): حذف ذرات کوچک

• HEPA / ULPA: برای اتاق تمیز و بیمارستان

• انتخاب فیلتر طبق استاندارد ISO 16890 و MERV Rating انجام می‌شود.

7. کویل‌های AHU چگونه طراحی می‌شوند؟

پاسخ:
کویل‌ها برای گرمایش یا سرمایش طراحی می‌شوند. طراحی بر اساس:

• دبی هوای عبوری و Face Velocity

• دمای ورود و خروج هوا

• افت فشار مجاز

• استاندارد ASHRAE و ARI برای محاسبات حرارتی

8. هواسازهای بهداشتی چه ویژگی‌هایی دارند؟

پاسخ:

• رعایت استاندارد VDI 6022

• سطوح داخلی صاف و ضد میکروب

• دسترسی آسان برای سرویس و تعویض فیلتر

• فیلتر HEPA برای حذف آلاینده‌ها و کنترل دقیق رطوبت

9. شرکت‌های معتبر سازنده AHU کدامند؟

پاسخ:

• Carrier (آمریکا)

• Trane (آمریکا)

• Daikin (ژاپن)

• Systemair (اروپا)

• FläktGroup (اروپا)

10. چگونه AHU را با BMS کنترل می‌کنیم؟

پاسخ:

• اتصال فن‌ها و کویل‌ها به VFD و سنسورها

• کنترل دما و رطوبت با سنسور دقیق

• مدیریت هوای تازه و برگشتی

• اجرای Economizer Mode و کاهش مصرف انرژی